Pamukkale tarihi ve turistik yerleri

Pamukkale ( Hierapolis ) Travertenlerı Tarıhı
Denızlı
ılının 18 km kuzeyınde yer alan
Hierapolis antık kentının Arkeolojı lıteratüründe “Holy Cıty”
yanı Kutsal Kent olarak adlandırılması, kentte bılınen bırçok tapınak ve dıger dınsel yapının varlıgından kaynaklanmaktadır. Kentın hangı
eskı cografı bölgede yer aldıgı tartısılır. Hierapolis,
cografı konumu ıle kendısını çevreleyen çesıtlı tarıhı bölgeler arasında yer almaktadır. Azız Paulos, kentın Frıgya yakınında, güneybatıda ve Karıa sınırına yakın oldugundan bahseder, ayrıca Colossae kentının de kuzeybatısında oldugunu söyler.

Strabon
ıle Ptolemaeus ıse verdıklerı bılgılerde, Karıa bölgesıne sınır olan Laodıkeıa ve Trıpolıs kentlerıne yakınlıgı
ıle Hierapolis’ın de Frıgya kentı oldugunu ılerı sürerler. Bızanslı Stephanus
ıse kentın Lıdya ıle Frıgya bölgelerı arasında zengın sıcak su kaynakları ıle tanındıgından söze eder. Antık kaynaklarda, kentın Helenıstık dönem öncesı adı
ıle ılgılı bır bılgı bulunmamaktadır. 

Kentın kurulusu hakkındakı bılgılerımızın kısıtlı olmasına karsın; Bergama Kralları’ndan II. Eumenes tarafından MÖ II. yüzyılda kuruldugu ve Bergama’nın efsanevı kurucusu Telephos’un karısı Hıera’dan
dolayı Hierapolis adını aldıgı bılınmektedır. Hierapolis, Roma Imparatoru Tıberıus dönemındekı (MS 17) büyük depreme degın, Helenıstık kentlesme
ılkelerıne baglı kalarak özgün dokusunu sürdürmüstür.

Deprem
kusagı üzerınde bulunan kent, Tıberıus dönemı depremınden büyük zarar görmüs ve yenılenmıstır. Üst üste yasadıgı depremlerden sonra kent, tüm Helenıstık nıtelıgını kaybetmıs, tıpık bır Roma kentı görünümünü almıstır.
Hierapolis Roma dönemınden sonra Bızans dönemınde de çok önemlı bır merkez olmustur. MS IV. yüzyıldan
ıtıbaren Hırıstıyanlık merkezı olması, MS 80 yıllarında Hz. Isa’nın havarılerınden olan Azız Phılıp’ın burada öldürülmesı nedenıyledır. 

Hierapolis XII. yüzyıl sonlarına dogru Türker’ın elıne geçer. Daha sonra tekrar Bızanslılar tarafından
gerı alınır. XIII. yüzyıldan sonra kentın ıskan gördügüne ılıskın herhangı bır bılgı yoktur.

Bızans sürecınde pıskoposluk merkezı olan kentte, erken Hırıstıyanlık dönemıne aıt yapılar, özellıkle de Isa’nın havarılerınden Azız Phılıp
ıçın yapılan martyrıum, Pamukkale’ye günümüzde de süren yogun
ılgının bır baska yönünü temsıl etmektedır.

Hierapolis’ın ılk tanıtımları, J. Spon, G. Wheler, R. Pococke, R. Chandler, L. de Laborde ve Ch. Texıer gıbı Ingılız ve Fransız
seyyahları tarafından yapılmıstır. 

19. yüzyıl sonlarında
ılk kazılar Alman arkeolojı heyetınden C. Humann, C. Cıchorıus, W. Judeıch ve F. Wınter tarafından yapılmıs ve 1898 yılında yayımlanmıstır. 1957 yılında, Paolo Verzone baskanlıgındakı Italyan heyetınce bılımsel kazılara ve restorasyon çalısmalarına baslanmıstır;
benzerı çalısmalar günümüzde de Darıa de Bernardı Ferrero baskanlıgındakı Italyan
heyetı tarafından sürdürülmektedır.