Ortakent büyüknakala mağraları
Şubat 23, 2010 tarihinde yayınlandı |
Hanak İlçesinin 10 km kadar doğusunda yer alan Ortakent nahiyesinin yaklaşık 7-8 km güneyinde Kura nehri vadisinde kura nehrinin akış yönüne göre sol yanındaki kayalıkta çok sayıda mağara yerleşimi ve büyük bir kaya-kilise bulunmaktadır.
Tarihi kaynaklarda bu mağara yerleşimi gurubunun da kendisinden sonra gelen ve vadiyi takip eden tahtalı, vaşlop, ampur, ve colit mağaraları gibi yontma taş çağından izler taşıyan mağaralar olduğu ifade edilmiştir.
Nehrin sol yanındaki kalker kayalığa yontulmak suretiyle yapılmış olan hücreler bir mağara topluluğu görünümü vermektedir. Mağara yerleşimleri tek ve çok katlı birimler halinde ele alınmışlardır. Çok katlı olanlarda katlar arasındaki bağlantı asansör boşluğu biçiminde ve kayanın çentilmesi sonucu oluşturulmuş basamaklarla sağlanmıştır. Bu mağara yerleşimine ait hücrelerden birinde sandalye, masa biçiminde kaya oturma alanları olduğu ve bunların sonradan tahrip edildiği anlaşılmaktadır.
Mağara hücrelerinden birinde kayanın yontulması suretiyle oluşturulmuş yaklaşık 3 metre uzunluğunda ve 1 metre genişliğinde seki biçiminde bir oturma alanı mevcuttur. Aynı hücrenin kuzey duvarında da bir ocak nişine yer verilmiştir. Mağara topluluğunu oluşturan bütün hücrelerin güneye açılan menfez biçiminde aydınlatma delikleri bulunmaktadır. Ayrıca hücrelerin hepsinde duvar üst seviyelerinde aydınlatma araçlarının konmasına mahsus oyulmuş nişcikler vardır.
Mağara topluluğunun hemen doğu ucunda büyük bir kaya- kiliseye rastlanır.kilisenin tarihi muhtemelen mağaralardan sonra olmalıdır. Yapı plan ve işleniş bakımından Sarıkamış- Micingirtteki kaya kiliseleri ile yine Sarıkamış’ın kuzey batısındaki Çadır kiliselerini akla getirmektedir. Kapakdokyadaki kaya kiliseleri ile aynı dönemden kaldığını tahmin ettiğimiz bu kilise geleneksel olarak doğu- batı doğrultusunda inşa edilmiştir. Giriş güney batı köşeye açılmıştır. Doğuda yer alan apsisin solunda pastaphorion hücresi niteliğinde bir oyuk bulunmaktadır. Apsisin hemen bir metre kadar önünde bulunan sunak çukuru illegal define arayıcıları tarafından kazılmış ve içinden kemikler çıkartılmıştır. Kaya- kilisenin batı duvarı sıvalı olup, bu sıvalar büyük oranda kazınmıştır. Orijinalde de sıvalı olduğu anlaşılan bu duvarda firisko tarzında resimler olması gözden ırak tutulmamalıdır. Yapı güney yöne mazgal pencerelerle açılmaktadır